Gevaarlijke stoffen

Drukwerk maken zonder gebruik te maken van gevaarlijke stoffen is vandaag de dag nog steeds niet mogelijk. We zien nog steeds gevarenetiketten op bepaalde gevaarlijke grond- en hulpstoffen. Deze gevarenetiketten moeten je als gebruiker iets duidelijk maken, namelijk of een stof (licht ) ontvlambaar, irriterend of corrosief is en dus gevaar oplevert voor je gezondheid en/of voor ons leefmilieu.

Wat is nu eigenlijk een gevaarlijke stof? Zogenaamde gevarenetiketten maken duidelijk dat een bepaalde stof gevaarlijk is voor de persoon die ermee werkt. Maar voor alle duidelijkheid toch maar even de „definitieā€Ÿ van een gevaarlijke stof:

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die een mogelijk gevaar opleveren voor de veiligheid en gezondheid van werknemers.

Voor de wet zijn onder andere met gevaren etiketten voorziene chemische producten, brandstoffen, aardgas en LPG gevaarlijke stoffen. Zonder deze stoffen is de productie van veel grondstoffen voor onze gebruiksartikelen en voedingsmiddelen echter niet mogelijk. Ammoniak bijvoorbeeld is een basisstof voor de productie van kunstmest. Chloor is van belang voor de productie van onder meer kunststoffen, maar ook voor het maken van cd's. Minerale oliën worden gebruikt in offsetinkten.

Een ongeval waarbij grote hoeveelheden van een bepaalde gevaarlijke stof vrijkomen, kan voor de omgeving levensbedreigend zijn. Maar ook het vrijkomen van een kleine hoeveelheid in je eigen bedrijf kan tot (gezondheids)schade leiden. Het risico van de omgang met gevaarlijke stoffen op het werk is dat blootstelling niet altijd direct zichtbaar of merkbaar is. Gezondheidsklachten kunnen pas na jaren verschijnen (denk maar eens aan kanker als gevolg van blootstelling aan te hoge concentraties asbest). Aan de andere kant kan verkeerde omgang met gevaarlijke stoffen of producten (w.o. preparaten) ook direct gevolgen hebben voor je gezondheid, omdat ze – bij verkeerd gebruik – direct kunnen reageren, met alle gevolgen van dien. Het advies is dan ook: wees altijd op je hoede als je met gevaarlijke stoffen bezig bent. Het gevaar zit in een klein hoekje.

Acute of chronische blootstellingen

Blootstelling aan een bepaalde gevaarlijke stof heeft niet altijd direct een gevolg. Integendeel, de meeste reacties vinden pas na verloop van tijd plaats. Het meest sprekende voorbeeld uit de grafimedia branche bedrijfstak is het gebruik van oplosmiddelen (o.a. IPA in de offset , thinner in de zeefdruk en tolueen of ethanol in de diepdruk), dat Chronische Toxische Encephalopathie (CTE) kan veroorzaken, (vaak ook het Organisch Psycho Syndroom (OPS) of de 'schildersziekte' genoemd). Dit houdt in dat oplosmiddelen gaandeweg het zenuwstelsel aantasten, waardoor op latere leeftijd de volgende stoornissen kunnen optreden:

  • sneller last van vermoeidheid
  • concentratiestoornissen
  • geheugenverlies
  • persoonlijkheidsveranderingen

Bij de blootstelling aan stoffen treden 'huidaandoeningen' vaak sneller op de voorgrond. Denk maar aan de schilferige, uitgedroogde handen die je krijgt tijdens het gedurende langere tijd wassen van een drukpers zonder daarbij handschoenen te gebruiken.  

Vaak wordt verondersteld dat het gevaar van omgang met gevaarlijke stoffen wel meevalt. Maar het gevaar schuilt in een klein hoekje en eenmaal ontstane (zenuw)stoornissen zijn niet terug te draaien. Het komt zelfs voor dat (oud)werknemers de werkgever dan (financieel) aansprakelijk stellen. Denk maar aan de gevallen van kanker door blootstelling aan asbest of aan OPS.

Er bestaan drie hoofdcategorieën voor ‘gevaarlijk’:

  • acuut veiligheidsbedreigend - bijvoorbeeld brandbare stoffen of stoffen die een explosie kunnen veroorzaken
  • acuut toxisch - bijvoorbeeld stoffen die bedwelmen of verstikken
  • chronisch toxisch - bijvoorbeeld stoffen die op lange termijn schade aan luchtwegen, zenuwstelsel of de voortplantingsorganen veroorzaken.

Download hier informatie over gevaarlijke stoffen. 

Aanvulling Arbocatalogus 'Gevaarlijke stoffen'

Het 'Gevaarlijke stoffen' boekje geeft u snel inzicht in gevaarlijke stoffen. Belangrijke informatie over gevaarlijke stoffen tijdens inkoop, opslag, gebruik en afvoer worden uitgelicht. Een ARBO Checklist is toegevoegd in het boekje. Deze checklist geeft u heel snel zicht op de arbeidsomstandigheden omtrent gevaarlijke stoffen bij u in het bedrijf.

Informatiefolder 'Gevaarlijke stoffen' 

Deze informatiefolder geeft u op een luchtige manier meer informatie over gevaariljke stoffen binnen grafimedia bedrijven.