Oplosmiddelen

Oplosmiddelen, wie kent ze niet? Oplosmiddelen zijn stoffen waarin andere stoffen oplossen. Met oplosmiddelen bedoelen wij hier vluchtige organische oplosmiddelen. Door hun hoge verdampingsgraad en vetoplossend vermogen worden oplosmiddelen nog steeds op grote schaal gebruikt in verven, lakken, lijmen en in reinigingsmiddelen. Tolueen, aceton, ‘Tri’ en ‘Per’, thinner en isopropylalcohol (kortweg IPA) zijn voor onze bedrijfstak bekende voorbeelden. Oplosmiddelen zijn absoluut het beste middel om iets in recordtijd schoon te krijgen, maar tegelijk erg slecht voor je gezondheid! Vandaar dat onze bedrijfstak haar verantwoordelijkheid neemt om het gebruik van oplosmiddelen zo veel mogelijk te beperken. 

Vandaag de dag denken we anders over de inzet van oplosmiddelen. Iedereen heeft wel eens gehoord dat oplosmiddelen gevaarlijk zijn voor mens en milieu. Om welke gevaren gaat het eigenlijk?

Oplosmiddelen hebben vaak gevaarlijke eigenschappen en kunnen bijvoorbeeld neurotoxisch zijn.

Eenmaal in het lichaam kunnen ze het zenuwstelsel beschadigen. De hersenen zijn het meest gevoelig voor oplosmiddelen. Dit nu wetende kun je je maar moeilijk voorstellen dat het er vroeger heel anders aan toe ging. Maar er zijn nog steeds genoeg drukkers die hierover de nodige verhalen kunnen vertellen. Hoe was het mogelijk dat men vroeger onder dergelijke omstandigheden kon werken?  Het antwoord is eenvoudig: men wist niet beter.

Welke effecten heeft blootstelling aan te hoge concentraties oplosmiddelen eigenlijk?

Afhankelijk van de blootstellingsduur en de wijze waarop personen aan oplosmiddelen blootgesteld zijn, kunnen mensen hierop verschillend reageren. Laten we de effecten eens onder de loep nemen:

 
Korte termijneffecten:

Eén mogelijk korte termijneffect is irritatie aan de luchtwegen. Daarnaast zijn veel oplosmiddelen neurotoxisch. Dit betekent dat ze bij te hoge blootstelling duizeligheid en een ‘high’ gevoel kunnen veroorzaken. Bij zéér hoge blootstelling kan ook misselijkheid volgen en zelfs bewustzijnsverlies. De ‘Tri’ van vroeger – ook wel Chloroform genoemd - was daarvan een bekend voorbeeld. De verschijnselen verdwijnen meestal vlot als ook de blootstelling wordt weggenomen.
  

Lange termijneffecten:

Bij veelvuldig te hoge blootstelling kunnen, ten gevolge van de neurotoxiciteit, blijvende effecten optreden. Eén daarvan is Chronische Toxische Encephalopathie (CTE), ook wel de Schildersziekte of Organic Psycho Syndroom (OPS)  genoemd. Hierbij treden nare verschijnselen op als geheugenverlies, karakterveranderingen, permanente moeheid en vroegtijdige dementie. Eenmaal ontstane OPS verdwijnt nooit meer! Er zijn ook oplosmiddelen die op de langere termijn kankerverwekkend, mutageen (met aangeboren afwijkingen tot gevolg) of schadelijk voor de voortplanting kunnen zijn. Dit behoort uiteraard heel duidelijk aangegeven te zijn in het bijbehorende veiligheidsinformatieblad (VIB). Wij raden u aan van al uw oplosmiddelen actuele (en vooral volledige) VIB’s te verzamelen. Neem daarom bij twijfel contact op met uw leverancier. Zij zijn verplicht u van de gewenste informatie te voorzien.
 

Lees hier meer over het uitbannen van oplosmiddelen in de informatiefolder: 'Alternatieve wasmiddelen'