Resultaten

Hieronder vindt u een overzicht van de resultaten van de activiteiten binnen het project. Een overzicht van welke activiteiten er plaats vinden gedurende het project Stofwisseling vindt u onder de knop: Project fasen (zie menubalk). Daar vindt u ook de presentaties, ontwikkelde producten en andere interessante projectinformatie.  

Openingsbijeenkomst

De openingsbijeenkomst vond plaats op 31 januari j.l. in Bunnik. Er waren 77 aanwezigen, met ongeveer 25 meer deelnemers meer dan zijn aangemeld. Er vonden drie inspirerende presentaties plaats van Cees Verweij (voorzitter Koninklijke KVGO), Bernard van Iren (voorzitter FNV Media en Cultuur) en Judith Bloem (Ministerie SZW, Directie gezond en veilig werken). Cees Verweij vond het motto ‘Stofwisseling’ goed gekozen: “Stoffen is alles waar we mee bezig zijn om drukwerk te maken, wisseling duidt op de veranderingen.” Bestuurder Bernard van Iren van FNV Media & Cultuur haalde vooral zijn ervaringen aan uit de schildersbranche, waar veel mensen lijden aan de door blootstelling aan oplosmiddelen ongeneeselijke ziekte OPS. ‘’Het is niet voor het eerst dat ik hier bij betrokken ben. Die ellende, dat moet je niet willen, deze rotzooi moet gewoon weg”, concludeerde hij. De actie wordt voor de helft betaald door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Judith Bloem complimenteerde de grafische sector met dit initiatief. “Het past in ons beleid om bedrijven en sectoren te stimuleren om zelf aan de gang te gaan om verbeteringen te bereiken. U weet het beste wat er nodig is zodat wij het verder kunnen ondersteunen. Dit is ook een uitstekende manier om verdere bewustwording en draagvlak binnen de sector te kweken.” Bloem benadrukte daarbij wel dat een omslag in het gedrag en de cultuur binnen organisaties nodig is om het beoogde doel te bereiken.

Danny Wilms (projectleider namens de sociale partners) gaf een inleiding over het doel en de opbouw van het project. Vervolgens vonden drie presentaties plaats door de ambassadeurs binnen het project. Ook heeft er een paneldiscussie plaatsgevonden met vier ambassadeurs, vergezeld door een medewerker van één van de bedrijven. ‘’Wij hebben een motto gekozen dat precies aangeeft waar het om gaat: het verwisselen van gevaarlijke stoffen door gezonde alternatieven’’, aldus Danny Wilms die als secretaris van de paritaire Werkgroep Arbeid en Gezondheid Grafimedia (WAGG) het project leidt. De bedoeling is de campagne in oktober af te sluiten met een grote slotbijeenkomst. ‘’We hopen daar een stadion voor af te moeten huren”, aldus Wilms.

Uit deze discussie kwam naar voren dat de onderstaande punten belangrijk zijn als je het gebruik van minder gevaarlijke stoffen in een bedrijf in wil voeren:

  • Er altijd een oplossing is voor een probleem;
  • Bewustwording van de gevaren belangrijk is;
  • Samen met elkaar, ondernemer en medewerkers van een bedrijf oplossingen gezocht moeten worden die passen bij het bedrijf en het productieproces;
  • Naast een betrokken en gemotiveerde ondernemer zijn er ook een aantal medewerkers als voortrekker nodig.

Interviews Ambassadeurs

Bij negen ambassadeurs hebben de bedrijfsbezoeken plaats gevonden. Deze bezoeken moeten inzicht geven in de motivatie, de werkwijze van invoering van werken met minder gevaarlijke stoffen, de knelpunten die zijn opgetreden en de oplossingen die zijn gekozen. Op basis van de opgedane kennis worden in het project zogenaamde "goede praktijken" ontwikkeld. Hiermee kunnen andere bedrijven de stap maken naar werken met minder gevaarlijke stoffen in hun bedrijf.

Drukkerij Ponderosa is een familiebedrijf (1966, Leidschendam-Voorburg) en van origine een zeefdrukkerij, voornamelijk gefocust op textieldruk. In een zeefdrukkerij is het tot nu toe (nog) niet mogelijk om oplosmiddelenvrij te werken. De motivatie om veilig en gezond te werken is sterk aanwezig, Nathalie, dochter van de eigenaar,  geeft aan dat het voor een familiebedrijf cruciaal is om tot aan het pensioen te kunnen blijven werken. Haar vader, Jan, heeft zich vanaf het begin dat hij het bedrijf runt verdiept in het gebruik van oplosmiddelen.Het is voor hun hierdoor een heel natuurlijk proces geweest om over te schakelen naar gezondere stoffen. Er is veel kennis over oplosmiddelen vergaard. 

Sinds 1991 voert Ecodrukkers een duurzaam beleid. De motivatie hiervoor is voortgekomen uit het feit dat de Grafische Industrie slecht op de kaart stond met betrekking tot het gebruik en werken met gevaarlijke stoffen en de enorme prijsdruk in de branche. Ecodrukkers wilde dit veranderen door te laten zien dat je op een ‘schone manier’ kunt werken door het uitbannen van gevaarlijke stoffen. Sinds 2005 heeft het bedrijf zelfs een naamverandering doorgevoerd.

Sinds 1990 is Koninklijke van der Most al actief op het gebied van uitbannen van gevaarlijke stoffen. Het bedrijf heeft leveranciers benaderd die water-gedragen inkten kunnen aanbieden. Hiermee heeft het bedrijf  geëxperimenteerd. Dat heeft ervoor gezorgd dat kort daarna de alcohol gedragen inkten uitgebannen zijn. Daarnaast heeft het bedrijf bij de medewerkers een gedragsverandering ten aanzien van gevaarlijke stoffen  bewerkstelligd. Er zijn tevens technische aanpassingen doorgevoerd aan de machines. Dit alles is stap voor stap aangepakt om de nieuwe productiewijze door te voeren.

Begin jaren 1990 is de bewustwording begonnen bij Persgroep Printing Best, doordat er werd nagedacht over de mogelijkheden om gevaarlijke stoffengebruik terug te dringen. De ervaring van het bedrijf is dat het veranderproces sneller gaat door de medewerkers goed te informeren. Door middel van een kick-off begin 1992 met alle medewerkers heeft het bedrijf uitleg gegeven aan de medewerkers om samen met hen een schone drukkerij en zetterij te creëren. Bewustwording is sindsdien toegenomen, medewerkers zijn scherper geworden, spreken elkaar aan en komen zelf met  ideeën.

De motivatie bij PPP Nederland was drieledig: investeren voor de klant (behoefte van de klant was er),  kwaliteitsverhoging, en gezondheid en veiligheid van het personeel.  In 2014 zijn de eerste resultaten behaald door een nieuwe investering, namelijk latex printing, toe te passen.  Bij deze investering is aan verschillende aspecten gedacht: vervangen van vluchtige stoffen, kwaliteitsverhoging, en het voldoen aan de wensen van betrokkenen. Bij de verandering hebben de medewerkers zelf ervaren dat de kwaliteit verbeterd was en hebben de medewerkers kunnen zien dat het bedrijf investeert in gezondere werkomgeving en voor de gezondheid van de medewerkers.

In 2001/2002 werd er binnen Rodi Rotatiedruk opgemerkt dat de behoeftes van klanten veranderden, dat de grafische sector in beweging was, dat er meer kwaliteit geëist werd en dat steeds meer partijen meer milieu en arbo eisen stelden. Dit heeft ervoor gezorgd dat er in 2004 geïnvesteerd werd in een nieuwe drukpers (waterloze drukpers), een technologische voorsprong en met name in rotatiedruk. De ontwikkeling en de vraag op de markt gaf aanleiding aan het bedrijf om met deze verandering te gaan.

De motivatie bij Vrijdag Premium Printing werd destijds aangewakkerd door de informatie vanuit de branche in 1993 was in eerste instantie de gezondheid van de medewerkers, milieu speelde een rol én Vrijdag Premium Printing wilde ‘gewoon’ voorop lopen. Het overstappen naar het IPA-vrij drukken heeft anderhalf jaar geduurd. Ze hebben veel initiatieven genomen in dit proces, van het ombouwen van een druktoren, investeren in nieuwe vochtrollen en experimenteren met – en het ontwikkelen van een vochtwateradditief.

Zalsman is aan de slag gegaan toen de mogelijkheden op de markt beschikbaar waren. In 2003 is Zalsman in actie gekomen om IPA te reduceren.De eerste stap was het creëren van draagvlak op de werkvloer en in samenwerking met de leveranciers aan de slag gaan. De eerste resultaten zijn uiteindelijk na een jaar duidelijk zichtbaar geworden. Gezondheid van het personeel was de grootste motivatie om met het verminderen van gevaarlijke stoffen aan de slag te gaan. 

Toolbox

Als eerste stap zijn twee internet vragenlijsten ontwikkeld. Een voor de werkgever en een voor de werknemers. De vragenlijsten zijn gericht op het in kaart brengen van de motieven voor het veilig en gezond werken. De beide tools vindt u onder de button: Tools:

  • motivatiemeter voor veilig en gezond werken voor de werknemer
  • motivatiemeter voor veilig en gezond werken voor de werkgever

Grafische Vakbeurs

Stofwisseling was met een stand aanwezig op de Grafische Vakbeurs en Vakbeurs Sign. Er was veel toeloop van bezoekers die geinteresseerd waren in het project of die concrete informatie kwamen halen voor hun bedrijf om met het verminderen van het gebruik van gevaarlijke stoffen een start te maken. Ook was er de mogelijkheid de "Gevaarlijke stoffen quiz"  te spelen. Deze quiz is opgezet om de deelnemers bewust te maken van gevaarlijke stoffen in het grafimedia bedrijf. Er zijn tijdens de beurs 146 concrete informatievragen geweest en 66 personen hebben het antwoordformulier van de quiz ingevuld.

Thema workshops op de Grafische Vakbeurs

Op woensdag 15 maart zijn op de Grafische Vakbeurs drie workshops verzorgd:

  • Workshop 1: Veilig werken via gedragsverandering
  • Workshop 2: Werken met Gevaarlijke stoffen! Hoe zorg ik ervoor dat het ‘niet gevaarlijk’ wordt?
  • Workshop 3: Risicomanagement! Hoe goed is dit bij uw bedrijf geregeld?

Er zijn circa dertig deelnemers die bij de evaluatie aangaven tevreden tot zeer tevreden te zijn over deze workshops. Voor meer informatie klik hier.

 

Ambassadeursbijeenkomsten

De ambassadeursbijeenkomsten vonden plaats op twee data, op 11 april en een week later op 20 april, zodat er voor elke ambassadeur de gelegenheid was om de bijeenkomst bij te wonen. De ambassadeurs geven leiding aan bedrijven die als voorloper zijn aan te merken voor het gevaarlijke stoffen-vrij werken in de branche. Zij delen graag hun kennis en ervaring met de rest van de branche. Samen kunnen we namelijk voor een veiligere en gezondere branche zorgen.

Tijdens de ambassadeursbijeenkomst heeft Danny Wilms, projectleider, alle activiteiten binnen het project gepresenteerd. Vervolgens heeft het projectteam de uitkomsten van de ambassadeurinterviews besproken met de ambassadeurs. Hieruit volgen namelijk de goede praktijken die anderen in de branche kunnen helpen om een succesvol beleid uit te rollen met betrekking tot het uitbannen, en in ieder geval terugdringen, van het gebruik van gevaarlijke stoffen.  

Het is belangrijk om helderheid te krijgen in de feitelijke randvoorwaarden rond het uitbannen van gevaarlijke stoffen. De ambassadeurs dragen hun steentje hieraan bij, ieder op hun eigen manier. Een aantal ambassadeurs delen hun kennis en ervaring op papier. Zij leveren input om u inzicht te geven in welke gevaarlijke stoffen vervangen kunnen worden door niet gevaarlijke stoffen. Deze ambassadeurs hebben vele stoffen uitvoerig getest om deze te kunnen vervangen door niet gevaarlijke stoffen. Andere ambassadeurs leveren weer input op de themabijeenkomsten. Om u ook de gelegenheid te geven  de ambassadeurs een aantal keer daadwerkelijk te ontmoeten, stellen drie ambassadeurs hun deuren open. Zo vult iedere ambassadeur zijn eigen rol in binnen dit project!

 

Themabijeenkomst Gedragsverandering

  

Op 25 april jl. vond de eerste themabijeenkomst plaats. Een abstract onderwerp kwam aan bod, gedragsverandering. Veilig en gezond werken is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers. Je kunt echter bedrijven alleen verbeteren als je mensen in beweging weet te brengen en belangrijker nog, in beweging weet te houden. Daarvoor is het belangrijk gedrag van collega's en van uzelf te begrijpen en beïnvloeden. 

In deze interactieve workshop werd gedrag besproken. Wat gedrag is, hoe weerstand ontstaat, maar ook veiligheidscultuur en verandermanagement.  Ook werd er inzicht gegeven in hoe u gewenste gedragsverandering realiseert. Er waren 24 mensen aanwezig op de themabijeenkomst. Gemiddeld kwamen er twee mensen per bedrijf. Heeft u de themabijeenkomst gemist? Hieronder kunt u de Powerpoint Presentatie en bijbehorende documenten downloaden. 

 

Themabijeenkomst risicomanagement en gevaarlijke stoffen

Op 30 mei jl. vond de tweede en laatste themabijeenkomst plaats. Twee onderwerpen, die nauw met elkaar verbonden zijn, kwamen aan bod; risicomanagement en gevaarlijke stoffen. De primaire verantwoordelijkheid voor het bereiken van goede arbeidsomstandigheden ligt bij de werkgever. Om een arbobeleid vorm te geven, is het nodig om een overzicht te hebben van alle (mogelijke) risico’s binnen uw bedrijf. De bijeenkomst startte daarom met risicomanagement, het voortdurend sturen en beheersen van kansen op en gevolgen van risico´s. De deelnemers gingen direct aan de slag met het inventariseren van hun bedrijfsrisico’s. Vervolgens zijn de bedrijfsrisico’s in twee groepen onderverdeeld in risicothema’s, waarvan ‘mensen’ of ‘Arbo’ uiteraard als één van de thema’s uit de bus kwam. Een van de thema’s in Arbo als risicothema is natuurlijke gevaarlijke stoffen. Dit thema is verder uitgediept in de workshop. De deelnemers gingen aan de slag met drie VeiligheidsInformatieBladen (VIB). Ze moesten aan de hand van de drie VIB’s nagaan welke stof het minst gevaarlijk was. Het addertje onder het gras hadden ze door, een van de VIB’s was verouderd, waardoor ze dus geen keuze konden maken. De conclusie was om de leverancier te vragen naar het meest recente VIB.

Na alle opdrachten en theoretische informatie konden de deelnemers heerlijk achterover leunen en genieten van een rollenspel van Vrijdag Premium Printing. Henk Nota (directie) speelde directeur van een bedrijf dat zonder IPA wil drukken, maar niet zo goed weet hoe dat in zijn werk gaat. Marcel van Houtert (drukkerij) speelde in principe zichzelf als voorman drukkerij. Hij heeft het gehele traject van drukken met IPA naar IPA vrij drukken bij Vrijdag Premium Printing meegemaakt. Doordat Henk de sceptische directeur van een klein bedrijf speelde, werd heel goed duidelijk waar de obstakel zitten in het proces naar IPA vrij drukken. Aan het eind bood Vrijdag Premium Printing aan om bedrijven van deelnemers te ondersteunen in het proces naar IPA vrij drukken. Twee bedrijven meldden zich direct aan. We zijn heel erg benieuwd naar de resultaten en zullen hier dan ook verslag van doen.

Er waren 23 mensen aanwezig op de themabijeenkomst. Gemiddeld kwamen er twee mensen per bedrijf. 

 

Bedrijfsbezoek Wedding Nederland

Op 21 juni vond het bedrijfsbezoek aan Wedding Nederland plaats. Er waren twee sessies georganiseerd speciaal voor ondernemers in de grafische sector. De biechtstoelen stonden klaar. De persoonlijke ambities van de ondernemers waren het uitgangspunt. Carin van Wedding stelde vragen die hen aan het denken zette over hun eigen weg, al dan niet in combinatie met hun bedrijf. Waar staan ze nu, waar willen ze heen, hoe kunnen ze met de markt meebewegen? De ene ondernemer heeft als doel grote bedrijven aan zich te koppelen en creatieve mensen aan te trekken, maar ook om te genieten van zijn gezin. De andere ondernemer werkt alleen, heeft een grote klantenkring en beweegt zich in een nichemarkt. Hij wil dit nog jaren zo volhouden. Een andere ondernemer is nog volop in het veranderproces van druk naar digitaal. Alle aanwezige ondernemers zetten koers en zijn niet overvallen door de waan van de dag. Daarnaast hebben de ondernemers met elkaar besproken wat ze voor elkaar kunnen betekenen. Opvallend was ook dat zij focus leggen op het in balans houden van hun persoonlijke leven en hun bedrijf. Al met al een heerlijk inspirerende sessie met voortvarende ondernemers. 

Workshop preventiemedewerker 

Op 15, 29 juni en 28 september jl. vond de drie workshop plaats voor de preventiemedewerker. Alle workshops werden goed bezocht door (aanstaande) preventiemedewerkers van verschillende bedrijven. De preventiemedewerker vervult een spilfunctie op de werkvloer op het gebied van arbeidsomstandigheden. Bedrijven met meer dan 25 medewerkers moeten een of meerdere preventiemedewerkers aanstellen. Een werkgever tot maximaal 25 medewerkers mag de preventietaken zelf uitvoeren als hij/zij daarvoor over voldoende deskundigheid beschikt.

Tijdens de interactieve workshop zijn verschillende onderwerpen behandeld waaronder de taken en verantwoordelijkheden van de preventiemedewerker en hoe deze in de praktijk worden toegepast. Daarnaast is aandacht besteed aan de wijzigingen op de Arbowet die per 1 juli 2017 van kracht zal zijn en welke gevolgen de wijzigingen hebben op de rol van de preventiemedewerker en de werkgever. Tevens zijn de Arborisico's in de Grafimedia branche in vogelvlucht behandeld en de beschikbare instrumenten die gebruikt kunnen worden. Denk hierbij aan de Arbo RI&E Grafimedia, de Arbocatalogus en instrumenten die tijdens de campagne Stofwisseling zijn ontwikkeld.

Het thema gevaarlijke stoffen is tijdens de workshop ook uitgebreid behandeld met de verschillende facetten waarmee u te maken krijgt bij inkoop, opslag, gebruik en afvoer. De aanwezigen konden direct door middel van een praktijk opdracht het geleerde in de praktijk toepassen.